• EN

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (‘Kanun’), kişisel verileri işlenen ilgili kişilerin başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları kuralları düzenlemek amacıyla 7 Nisan 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kanun’un 5. maddesinin 2. fıkrasında öngörülmüş olan istisnalar dışında, kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyecek; üçüncü kişilere ve yurtdışına aktarılamayacaktır. Veri sorumluları ve/veya veri işleyenler, Kanun’da yer alan düzenlemelere riayet etmemesi durumunda, Kanun’da düzenlenmiş olan yaptırımlara tabi olacaklardır. Bu makalede, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun hangi hallerde uygulanmayacağını ve Kanun’da geçen istisnaların neler olduğunu inceleyeceğiz.

KVKK’nın hangi hallerde uygulanamayacağı, Kanun’un 28. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede, bazı durumlarda KVKK’nın hiçbir hükmünün uygulanamayacağı, bazı durumlarda ise bazı hükümlerin uygulama alanı bulamayacağı hüküm altına alınmıştır.

6698 sayılı Kanun’un 28. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Kanun aşağıdaki hallerde külliyen uygulanmaz:

  • Kişinin, kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleri ile ilgili faaliyetler kapsamında gerçek kişiler tarafından veri işlenmesi durumunda, kişisel verilerin üçüncü kişilere verilmemesi ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere uyulmak kaydıyla, istisnai olarak KVKK hükümleri uygulanmaz.
  • Kişisel verilerin, resmi istatistik yoluyla anonim hâle getirilmeleri şartıyla, planlama, araştırma ve istatistik gibi amaçlarla işlenmesi durumu da istisnadır.
  • Milli savunma, milli güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni, ekonomik güvenlik, özel hayatın gizliliği veya kişilik hakların ihlal edilmemesi gözetildiğinde; veya faaliyetin suç teşkil etmemesi şartıyla, tarih, edebiyat, sanat veya bilim amacıyla veya ifade özgürlüğü kapsamında kişisel veri işlenmesi durumunda KVKK uygulanmayacaktır. Buna ek olarak, kamu düzeni, milli güvenlik, kamu güvenliği, milli savunma veya ekonomik güvenliğin tesisi amacıyla bu hususa ilişkin olarak kanunla görevlendirilmiş ve yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen koruyucu, önleyici ve istihbari faaliyetler kapsamında kişisel veri işlenmesi de bu madde kapsamındadır.
  • KVKK’nın uygulanmayacağı son istisna, yargılama, kovuşturma, soruşturma veya infaz işlemlerine ilişkin olarak infaz mercileri veya yargı makamları tarafından kişisel verilerin işlenmesi durumudur.

Yukarıda saymış olduğumuz durumlarda, KVKK’nın hiçbir hükmü uygulanmayacaktır. Kanun’un 28. maddesinin 2. fıkrasında, KVKK’nın bazı maddelerinin uygulanmayacağı durumlar düzenlenmiş olup, madde metni şu şekildedir:      

‘(2) Bu Kanunun amacına ve temel ilkelerine uygun ve orantılı olmak kaydıyla veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğünü düzenleyen 10 uncu, zararın giderilmesini talep etme hakkı hariç, ilgili kişinin haklarını düzenleyen 11 inci ve Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünü düzenleyen 16 ncı maddeleri aşağıdaki hâllerde uygulanmaz:

a) Kişisel veri işlemenin suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması için gerekli olması.

b) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş kişisel verilerin işlenmesi.

c) Kişisel veri işlemenin kanunun verdiği yetkiye dayanılarak görevli ve yetkili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca, denetleme veya düzenleme görevlerinin yürütülmesi ile disiplin soruşturma veya kovuşturması için gerekli olması.

ç) Kişisel veri işlemenin bütçe, vergi ve mali konulara ilişkin olarak Devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunması için gerekli olması.’

Bu madde uyarınca, KVKK’nın temel ilkelerine ve amacına uygun ve bunlarla orantılı olması şartıyla, Kanun’un 10. ve 16. maddeleri hiç uygulanmaz, 11. maddenin ise zararın giderilmesini talep etme hakkını düzenleyen (ğ) bendi dışındaki bentleri şu hallerde uygulanmaz:

  • Suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması için kişisel veri işlenmesinin gerekli olduğu durumlarda;
  • İlgili kişinin bizzat alenileştirdiği kişisel verilerin işlenmesi durumunda (çünkü kişi zaten kişi zaten verilerini ortaya sunmuştur, yani rıza göstermiştir)
  • Görevli ve yetkili kamu kurum ve kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca, Kanun’un kendilerine verdiği yetkiye dayanarak, denetleme veya düzenleme görevlerinin yürütülmesi ile disiplin soruşturma veya kovuşturması için kişisel veri işlemenin gerekli olması durumunda;
  • Vergi, bütçe ve mali konulara ilişkin olarak Devletin mali ve ekonomik çıkarlarının korunması için kişisel veri işlemenin gerekli olması durumunda;

Kısaca, yukarıda belirtilen haller dışında KVKK hükümleri uygulanacaktır. Yukarıdaki hallerden biri dahi söz konusu ise KVKK hükümleri kanuni düzenlemeye uygun olarak kısmen veya tamamen uygulanmaz. Veri işleyen ve veri sorumlularının, KVKK’nın tamamen veya kısmen hangi durumlarda uygulanmayacağını bilmeleri önemlidir.

Av. Dr. Mert VAN & Stj. Av. Zeynep Hilal Doy