• EN

Vesayet; kanunda sayılan çeşitli sebeplerden dolayı kendi işlerini sürekli olarak yerine getiremeyecek durumda olan ve bu sebeplerden dolayı koruma altına alınması gereken kişilerin korunmasını sağlayan hukuki bir kurumdur. Vesayette amaç vesayet altına alınan kişinin menfaatlerini koruyarak onun zarar görmesini önlemektir. Makalemiz devamında vesayet kurumu ve kayyum hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları yer almaktadır.

Vesayeti ( kayyum atanmasını ) gerektiren haller nelerdir?

  1. Küçüklük ( 18 yaşından küçük olmak- reşit olmamak)
  2. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı ( Bunama, Alzheimer vb)
  3. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim,
  4. Özgürlüğü bağlayıcı ceza ( Kişinin hüküm giymesi )

Vesayet kararını kim verir?

Vesayet kararı kısıtlanması istenen kişinin Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilir. Kısıtlama kararı kısıtlananın yerleşim yeri ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan edilir. Uygulamada ilan mahkemenin verdiği karar üzerine Türkiye çapında yayınlanan bir gazetede yayımlanması şeklinde gerçekleşir. Bu ilanda kısıtlanan kişiye atanan vasinin kim olduğu da belirtilmek zorundadır.

Vasinin ( kayyumun ) yükümlülüğü nedir?

Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.

Kayyumun atanmasıyla birlikte kısıtlının mallarının bir defteri tutulur, değerleri şeyler güvenli bir yerde saklanır, paralar faiz getirmek üzere yatırılır ve güvenli olmayan yatırımlar güvenli hale getirilir.

Kısıtlının mallarının satılması gerekliliği ortaya çıkarsa vasi, sulh hukuk mahkemesinin talimatı olmadıkça malları satamaz.

Vesayet altına alınan kişinin hukuki durumu nedir?

Kısıtlanan kişi sınırlı ehliyetsiz hale gelir. Bu kişiler vasisinin rızası olmadan borç altına giremezler. Ancak kendilerini borç altına sokmayan işlemlerde rıza gerekmez.

Vasi atanmasında usul nedir?

Vesayet davalarında bir kimse dinlenilmeden savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle kısıtlanamaz. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmi sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Hakim, karar vermeden önce, sağlık kurulu raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir.

Vasi ( kayyum ) atanmasında eşin ve hısımların önceliği

Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atar. Bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulur.

Yargıtay'ın yerleşik görüşüne göre ehil olmak yahut ergin olmak vasi olmak için başlı başına yeterli değildir. Vesayet makamı ayrıca vasi ( kayyum )tayin edeceği kişinin şahsi kabiliyetini, becerilerini, ahlaki yapısını, yaşam biçimini de dikkate almak zorundadır.

Kimler vasi olamaz?

Aşağıdaki kişiler vasi olamazlar:

  1. Kısıtlılar,
  2. Kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler,
  3. Menfaati kendisine vasi atanacak kişinin menfaati ile önemli ölçüde çatışanlar veya onunla aralarında düşmanlık bulunanlar,
  4. İlgili vesayet daireleri hakimleri.

SONUÇ

Vesayetin kamu düzeninden olması nedeniyle gerek yargılama aşaması gerek ise vasi atanacak kişilerin seçilmesi özellik arz etmektedir. Vasinin hak ve yetkileri vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemelerinin denetimi altındadır.