"Değerli okurlar,

"KBB'de TR ent Dergisi'nin bu sayısında sizlerle, "Tam Gün Yasasının Getirdikleri" konusuna değineceğiz.

Anayasa Mahkemesi'nin esastan inceleme kararı aldığı, siz hekimler ile ilgili düzenlemeler içeren söz konusu yasanın getirdiği önemli hususlara değineceğiz.

Buraya sığdıramadığımız daha pek çok düzenleme ve ayrıntı olduğundan, yasayla ilgili sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyacağımızı ifade etmek isteriz."

Tam Gün Yasasının Getirdikleri

Kamuoyunda "Tam Gün Yasası" olarak bilenen, üniversite ve sağlık personelinin tam gün çalışmasını hükme bağlayan kanun, 30 Ocak 2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Peki "Tam Gün Yasası" hekimler için ne gibi düzenlemeler getirmektedir?

Tam Gün Çalışma Zorunluluğu

Kanun, üniversite ve sağlık personelinin tam gün çalışmasını öngörmektedir ve bu doğrultuda düzenlemeler yapmaktadır. Hekimleri gruplandıran ve hekimlere belirlediği gruplar içinde hareket imkânı sağlayan kanun esasında part - time çalışmayı engellememektedir.

Kanuna göre, hekimler aşağıda üç grup halinde sayılan kurum ya da kuruluşlardan yalnızca birinde görev yapabileceklerdir:

  1. Kamu kurum ve kuruluşları.
  2. Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri.
  3. Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri, serbest meslek icrası.

Kamuda çalışan hekimlerden başlamak gerekirse bu grup kamu dışında herhangi bir yerde muayenehane işyeri hekimliği vb. şekilde hekimlik meslek icrası yapamayacaklardır.

SGK ile ANLAŞMASI OLAN Özel Sağlık Kuruluşları ve Vakıf üniversitelerinde çalışan hekimler, çalıştıkları Vakıf Üniversitesi'nden izin almak kaydıyla ve yine SGK ile anlaşması olmak kaydıyla Özel Sağlık Kuruluşlarında da çalışabileceklerdir. SGK ile yapılan anlaşma branş bazında ise hekimin o branşta olup olmadığına göre değerlendirme yapılacaktır.

SGK İLE ANLAŞMASI OLMAYAN Özel Sağlık kuruluşları ve Vakıf Üniversitelerinde çalışan hekimler, her iki yapı içinde serbestçe çalışabilecekleri gibi özel muayenehanelerinde de çalışabileceklerdir.

Muayenehane hekimlerinin de görev sınırlarını belirleyen düzenlemeye göre; Muayenehane hekimleri, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmemek kaydıyla hastaların teşhis ve tedavisini yapabileceklerdir. Buna ek olarak c bendindeki kuruluşlarda (SGK ile anlaşması olmayan) teşhis ve tedavi yapabilecekleri gibi, b bendindeki sayılanlarda da (SGK ile anlaşması olanlarda) hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve SGK' dan talep edilmemek kaydıyla teşhis ve tedavi yapabileceklerdir.

Yukarıda da bahsedildiği üzere kanun hekimleri gruplandırmıştır. Hekimler girdikleri gruplarda çalışabileceklerdir, yeter ki hangi gruba girmek istediklerine karar versinler.

Yasaya göre, öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapacaktır. Bu durumda, üniversitelerin tıp fakültelerinde görev yapan öğretim elemanları da tam gün çalışacaktır.

Öğretim elemanları, bu Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremeyecekler, ek görev alamayacaklar, serbest meslek icra edemeyeceklerdir.

Zorunlu Mesleki Sorumluluk Sigortası

Kanunun getirdiği bir diğer önemli konu da zorunlu mesleki sorumluluk sigortaları ile ilgilidir. Bugün hekimlerimizin bazıları sorumluluk sigortaları yaptırmış, bazıları yaptırmamış durumdadır. Ancak 30 Temmuz itibariyle, üniversiteler dâhil kamu ve özel sağlık kuruluşları ile özel muayenehanelerinde çalışan bütün hekimler için sorumluluk sigortası yaptırmak zorunlu hale gelecektir. Sorumluluk sigortası yaptırmayanlar yine bu kanuna göre 5.000.TL idari para cezası ödeyecektir.

Kanun sorumluluk sigortası yaptırmayı zorunlu kılmakla birlikte, primlerin nasıl ve kimler tarafından ödeneceğini de düzenlemiştir. Buna göre;

  • Kamu kurumlarında çalışan hekimlerin primlerinin yarısı kendilerince, yarısı döner sermayesi olan yerlerde döner sermaye tarafından, olmayan yerlerde kurum bütçesinden ödenecektir.
  • Kendi adına bağımsız çalışanlar sigorta primlerinin tamamını kendileri ödeyecektir.
  • Özel Sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin primlerinin yarısı kendilerince, yarısı istihdam edenlerce ödenecektir.

Hekimlerin mesleki sorumluluk sigortalarını yaptırmaları birçok açıdan fayda sağlayacaktır. Böylelikle sigortalı hekimin zarar veya tazminat ödemesine konu davranışları, kusurlu ve kusursuz sorumluluklarının maddi, manevi sonuçlarının tamamı, sigorta şirketince güvence altına alınacaktır. Bu durum hem hekimler hem de hastalar bakımından güvence oluşturacaktır.

Nöbet Ücretleri

Kanunda, nöbet ücretleri ile ilgili de düzenlemelere yer verilmiş, nöbet süreleri ve nasıl hesaplanacağı ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde, haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutan, ancak bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere) ücret ödenecektir.

Ücretler, kanunda hazırlanan gösterge rakamlarının, aylık katsayısı ile çarpılmasıyla hesaplanacaktır.

Ancak ayda 130 saatten fazla çalışma süresi için ödeme yapılmayacak. Ücretler, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacaktır.

Nöbet Ücretleri ile ilgili eski düzenlemeye göre;

  • Yataklı tedavi kurumlarında en az 25 yatak sınırı vardı.
  • "Nöbet süresi kesintisiz 8 saatten az olmama" şartı vardı.
  • "Ayda 80 saatten fazlası için ödeme yapılmaz" şartı vardı.

Tam gün yasası ile birlikte;

  • Yataklı tedavi kurumlarında 25 yatak sınırı kalktı.
  • "Nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmama" olarak değişti.
  • "Ayda 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz" olarak değiştirildi.

Kanunun Yürürlüğü

Kanunun bazı maddeleri yayınlandığı gün yürürlüğe girmiş olup, hekimleri ilgilendiren görev sınırları ve sigorta zorunluluğu ile ilgili düzenlemeler 30 Temmuz 2010 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Üniversite ve yüksek öğrenim kısımları ile ilgili bazı maddelerin yürürlük tarihi ise 30 Ocak 2011'dir.

Anayasa Mahkemesi esastan inceleme yaparak yukarıda da değinilen hususları anayasaya aykırı bulmaz ise tüm hekimlerimiz bu yasaya göre mesleklerini icra edeceklerdir.

Saygılarımızı sunarız

Dr. Av. Mert Van