Ortak Velayette Anne Beyaz, Baba Siyah Derse Ne Olur?
Boşanma sonrasında ortak velayet kararı verilen ailelerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, çocukla ilgili önemli konularda anne ve babanın anlaşamamasıdır. Peki ortak velayette anne bir karar isterken baba tam tersini savunursa ne olur? Son sözü kim söyler? Bu yazımızda sık sorulan bu sorulara cevap arayacağız .
1)Ortak Velayet Nedir?
Ortak velayet, anne ve babanın çocukla ilgili önemli kararları birlikte alması anlamına gelir.Türk Medeni Kanunu'nda ortak velayeti açıkça düzenleyen açık ve net bir hüküm bulunmasa da, ortak velayet son yıllarda hukuk sistemimizde uygulanmaya başlanmış ve Yargıtay tarafından da kabul görmüştür .
Ortak velayet kararı verilebilmesi için anne ve babanın boşanma öncesi bu konuda uzlaşmış olması gerekir. Bu nedenle ortak velayet sadece anlaşmalı boşanmalarda karşımıza çıkabilmektedir. Tarafların birlikte hareket etme iradesi göstermediği durumlarda ortak velayete karar verilmesi mümkün değildir.
2)Anne ve Baba Anlaşamazsa Ne Olur?
Ortak velayetin temel mantığı, çocuğun geleceğini etkileyen önemli kararların anne ve baba tarafından birlikte alınmasıdır. Ancak uygulamada ebeveynler her zaman aynı fikirde olmayabilir. Eğitim, sağlık, okul seçimi veya çocuğun yaşayacağı yer gibi konularda farklı görüşler ortaya çıkabilir.
Bu gibi durumlarda ebeveynlerden birinin görüşü kendiliğinden üstün hale gelmez. Taraflar ortak bir noktada buluşamazsa uyuşmazlık mahkeme önüne taşınabilir ve hâkim somut olayın özelliklerine bir karar verir.
3)Mahkeme Neye Göre Karar Verir?
Bu tür uyuşmazlıklarda mahkemenin temel kriteri anne veya babanın isteği değil, çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun yaşı, eğitim durumu, sosyal çevresi, alışkanlıkları ve gelişimi dikkate alınarak hangi seçeneğin çocuk açısından daha uygun olduğu değerlendirilir ve mahkeme tarafından karara bağlanır .Gerekli görülmesi halinde uzman raporlarından ve sosyal inceleme raporlarından da yararlanılabilir.
Sonuç olarak hâkim, ebeveynlerden hangisinin haklı olduğuna değil, hangi çözümün çocuk açısından daha faydalı olduğuna odaklanır.
4)Boşanma Protokolünde Görev Dağılımı Yapılabilir Mi?
Ortak velayet kararı verilmiş olması, anne ve babanın her yükümlülüğü birlikte yerine getireceği anlamına gelmez. Taraflar boşanma protokolünde bazı sorumlulukları eşlerden yalnızca birine bırakabilir.
Örneğin eğitim giderlerinin karşılanması, belirli kurs ücretlerinin ödenmesi veya çocuğun belirli ihtiyaçlarının karşılanması konusunda yükümlülük yalnızca anneye ya da yalnızca babaya verilebilir. Ancak bu durum velayetin ortak olduğu gerçeğini değiştirmez; çocuğun geleceğini etkileyen temel kararlar bakımından her iki ebeveynin de söz hakkı devam eder.
Sonuç
Ortak velayet, anne ve babanın çocukla ilgili önemli kararları birlikte almasını öngören bir sistemdir. Türk hukukunda açık bir kanuni düzenlemesi bulunmamakla birlikte, Yargıtay uygulamaları doğrultusunda özellikle anlaşmalı boşanmalarda uygulanabilmektedir. Tarafların önemli konularda anlaşamaması halinde son sözü anne veya baba değil, gerektiğinde mahkeme söyler.
Bu değerlendirmede esas alınan kriter ise her zaman çocuğun üstün yararıdır.
Av.Dr.Mert Van